In een wereld waarin steeds meer zaken zich online afspelen is het belangrijk je bewust te zijn van de mogelijkheden, maar ook van de schaduwkanten van ‘online presence’. Hoe ver moet je gaan om hip en modern te zijn, en wanneer sloof je je uit en verlies je geloofwaardigheid?

Digitaal

Ik las ooit het boek Digitaal is het nieuwe normaal van Peter Hinssen. Hinssen betoogde hierin dat er op dit moment globaal twee groepen mensen zijn: de digitale migranten (mensen die zijn opgegroeid in een veelal analoge wereld) en digitale oorspronkelijken (mensen die nooit iets anders meegemaakt hebben dan de digitale wereld). Wat mij betreft slaat Hinssen hier de spijker op zijn kop; in een stereotypisch geval zal een ‘digitale migrant’ eerder geneigd zijn om het begrip digitale camera te gebruiken, waar een ‘digitale oorspronkelijke’ het simpelweg over een camera heeft. Voor deze laatste groep voegt het woord digitaal immers niets toe; dit is voor hen normaal en dus vanzelfsprekend.

De balans

Het benoemen van de twee groepen ‘digitalen’ vormt volgens mij een goede basis voor het benoemen en analyseren van het probleem waar veel mensen op dit moment mee zitten. Hoe kun je je als digitale migrant aanpassen aan de groep mensen die nooit iets anders gezien heeft? Hoe zorg je ervoor dat je niet stom overkomt? Voor mij is het hierbij belangrijk om te erkennen dat mensen voor wie digitaal ‘normaal’ is, de waarheid niet in pacht hebben. ‘Handigheid met computers’ is één ding, maar de brug slaan tussen IT en het bedrijfsleven, de omgang met mensen en het kennen van je verantwoordelijkheden is wat mij betreft niet gebonden aan leeftijd. Op dat gebied kunnen (en moeten) de ‘oudere’, ervaren generatie en de ‘jongere’ elkaar bijstaan om een goede balans tussen technologie en management te krijgen.

Inkeer of afkeer

Veel digitale migranten zijn zeer fel tegen de opkomst van de digitale cultuur rondom smartphones. Het is voor mij echter de vraag of dit iets te maken heeft met de nieuwe technologieën, of met de mensen zelf. Het fenomeen is namelijk niets nieuws: er werd ooit, lang geleden, schande van gesproken dat men op straat, tijdens het wachten op het paard en wagen, niet meer met elkaar praatte. De reden hiervan? Men las de krant in het openbaar en had ‘geen aandacht meer voor elkaar’.

Is er een weg terug?

Wees eerlijk: op dit moment kun je niet om de online wereld heen. Op dit moment belemmer je jezelf als je geen internet wilt, al is het alleen maar omdat de rest van de wereld ervan uitgaat dat je online bent. Postkantoren worden gesloten en veel dingen kunnen alleen nog maar online. Dit heeft uiteraard voor- en nadelen, maar het feit is en blijft dat de wereld om ons heen is veranderd, en dat de digitale (of online) cultuur zijn intrede heeft gedaan en allesoverheersend is. Ben je zo sterk dat je er niets mee te maken wilt hebben en ga je tegen de stroom in? Dan zul je met een goed (business)plan moeten komen. Persoonlijk denk ik dat er een grote groep mensen zal ontstaan die ‘back to the basics’ wil, en probeert de hele moderne tijd achter zich te laten. Het punt is echter dat het op dit moment nog lang niet zover is. Integendeel.

Jouw carrière online

Ook recruiters en HR-managers doen tegenwoordig bijna al hun ‘onderzoek’ online. De veelgehoorde discussie hieromtrent focust zich bijna alleen op het niet online plaatsen van informatie en media waarvan je liever niet hebt dat je baas ze onder ogen krijgt. Hoewel dit zonder twijfel belangrijk is, is het omgekeerde misschien wel net zo interessant: wat gebeurt er als er, bij gelijke geschiktheid, één van de twee kandidaten niet te vinden is op internet? Zou jij in een tijd als deze de gok nemen? Ik niet. Dit hoeft namelijk niet direct te betekenen dat de persoon in kwestie dingen probeert te verbergen, maar kan wel wat zeggen over de hoeveelheid sociale contacten van de kandidaat en de mate waarin iemand met zijn/haar tijd meegaat.

Tips

Ik voerde laatst een gesprek over exact dit onderwerp met iemand van de ‘oude stempel’, die mij vertelde totaal geen idee te hebben hoe hij ervoor kon zorgen dat hij zich op een goede manier kon uiten op internet. Hij was op zoek naar een baan, maar kon het niet verkroppen dat recruiters tegenwoordig zo anders te werk gaan dan vroeger. Ik heb hem toen aangeraden om een eigen website online te (laten) zetten. Op deze manier kom je als persoon professioneel over, en geef je jezelf een zekere mate van controle over de informatie die je recruiters en andere mensen voorschotelt (cv, biografie, etc.). De online zoektocht van iemand die op zoek is naar informatie over jou zal zich natuurlijk niet beperken tot jouw website alleen, maar je hebt toch de kans om te laten zien wat je wilt uitstralen en wie je bent. En dat is misschien wel waar het allemaal om draait…

Er is geen goed of fout, er is ook geen gouden formule die ervoor zorgt dat je goed overkomt. Wel is het belangrijk om te erkennen dat er verschillende soorten mensen zijn, met een verschillende visie ten opzichte van de digitale wereld. Tot welke groep behoor jij? En wat doe je eraan om de kloof tussen jou en de andere groep te overbruggen?

– Auke